 |
Magnietisme
Ik moest onweerstaanbaar aan Greenpeace, Al Gore en het Lappersfortbos denken toen ik gisteravond langer dan door mijn agenda voorgeschreven het genot van warm pulserend water uit mijn douchekop onderging. Waarom wordt een mens geen warme lange douche gegund zonder gezeur over waterverspilling of schuldgevoel over milieuschade? Hetzelfde met het pellen van twee zachtgekookte eitjes bij het ontbijt of het blazen in een glas latte macchiato op basis van volle melk. Waar je ook je blik richt, je ziet het menselijk verbruiksgedrag meewarig bekeken, gecontroleerd, geconditioneerd en veroordeeld. We worden voor overmatige consumptie steeds meer fi scaal ‘gesensibiliseerd’ : als je woning onvoldoende geïsoleerd is, mag je binnenkort een energieboete verwachten. De VS halen uit de consumptie van junkfood en frisdranken ieder jaar ruim 700 miljoen euro zgn. gezondheidstaksen op. Roken in een auto wordt al in delen van de VS beboet; Zuid-Afrika en Nederland nemen alvast een optie op de rookvrije auto. In België en Frankrijk zijn boerka’s taboe, terwijl in het Verenigd Koninkrijk de obesitastaks zich alvast in de wachtkamer de rug recht voor haar publieke intrede. En dan heb ik het nog niet over de ontelbare campagnes in de geschreven en audiovisuele media tegen het kommerloos genieten. Ik mag graag naar de fel bewierookte tv-serie Mad Men kijken, of beter, de ‘fel berookte’ serie, want in zowat elk bewegend hoofd steekt een gloeiende sigaret. Het blijft wennen om in hedendaagse fi ctie tabaksrook te zien, maar ik was even van slag toe ik de fi ctieve familie Draper – de hoofdrolspelers uit de serie – de resten van hun familiepicknick schaamteloos op een open plek in een natuurpark zag achterlaten. Vandaag zou dit een halsmisdaad zijn ... of op z’n minst een nieuw taboe! We leven in het tijdperk van een woekerende verbodscultuur, van verlammend ‘mag-niet-isme’, waarmee het vette genot wordt geplet. En toch kan het ook anders, want – laten we wel zijn – het welzijn heeft z’n plichten. Dat de gezondheid van de planeet en zijn bewoners primeert, dat begrijpen we ten volle, maar er zijn toch alternatieven voor een boos oog en een opgestoken wijsvinger? Een vijftal jaren geleden ben ik in de ban geraakt van het boek ‘Cradle to Cradle’ van de Amerikaanse eco-architecten William McDonough en Michael Braungart, die beiden geloven dat traditionele groene bewegingen tegenover terechte bezorgdheid weinig effectieve werkwijzen plaatsen. Consumptie en commercie zijn de motor van verandering, zo luidt het, en zonder geldgewin geen bedrijvigheid die milieuvriendelijk kan zijn. Groei is natuurwet nummer één en dat geldt ook voor het bedrijfsleven. De vraag is echter : wàt moet groeien : stompzinnigheid of intelligentie? Ziekte of gezondheid? Voor ieder geval van leukemie worden negen jobs gecreëerd : “… een bizar werkgelegenheidsplan!”, als je het McDonough vraagt. Het credo van het duo is dat afval, dat niet door de natuur kan worden verteerd, taboe is, en dat we energieproducerende gebouwen en apparaten moeten ontwikkelen in plaats van energieverbruikende. Zo hebben ze voor het draineren van het regenwater op de bedrijfsgebouwen van Ford een relatief goedkoop, natuurlijk systeem van sedumgras en kiezelstenen ontwikkeld, waarmee niet alleen adequaat het overtollige water naar de naburige rivier kon worden afgevoerd, maar binnen enkele maanden ook het visbestand in die stroom deed toenemen. McDonough en Braungart ontwikkelden inmiddels o.m. ook een niet-toxische rubberen sportschoenzool voor Nike, windmolenparken voor China en een ‘prepaid’ wasmachine, waarin voor 4.000 wasbeurten bioafbreekbare detergenten gestockeerd zijn om, éénmaal volledig opgebruikt, door de producent te worden herladen.
Ik ben ervan overtuigd dat het schaamtevrije genieten in ere wordt hersteld, zeker nu ik ook allerlei smartphone applicaties zie opduiken die de consument helpen sparen voor wat genot. Ikea heeft in Zweden de iPhone-app ‘Kondis’ ontwikkeld, een elektronisch kookboekje voor calorierijke lekkernijen met naast ieder recept het aantal minuten beweging, dat nodig is om calorieneutraal te kunnen genieten van je bereiding [www.kondis.kampanj.ikea.se].
Herman Konings
trendwatcher
|